Perkoz rogaty

Cofam się w czasie do soboty 19 października. W drodze do Krynicy Morskiej odwiedziłem wtedy rezerwat Mewia Łacha od strony Mikoszewa. W kaczej zupie złożonej z krzyżówek, świstunów, krakw, płaskonosów, rożeńców, cyraneczek, czernic, głowienek, ogorzałek, gągołów, bielaczków i nurogęsi (uff… to chyba wszystkie gatunki Anatini) pływały trzy gatunki perkozów: dwuczuby, rogaty i perkozek. Ale nie uprzedzajmy faktów – sprawdzę, co na temat identyfikacji jednego z rzadziej przeze mnie widzianych gatunków mówią przewodniki.

Tym razem zacznę od Jonssona i podejdę do tematu szeroko. Pierwszym gatunkiem do weryfikacji będzie perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) w szacie spoczynkowej. Czytam: ma z przodu czysto białą szyję […] a czarna czapeczka nie sięga do oka. Biały przód szyi się zgadza, ale czapeczka mojego ptaka, choć jest czarna, to ewidentnie obejmuje oko. Dwuczubego muszę wykluczyć już na tej podstawie, bo nic więcej konkretnego w Jonssonie nie przeczytam.

Kolejny jest perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena) w szacie spoczynkowej. Czytam: szara szyja kontrastująca z białym gardłem i piersią. U mojego ptaka jest lekkie przybrudzenie na szyi, ale nie można go nazwać kontrastującym z gardłem i piersią. Dalej: czarna czapeczka obejmuje oko i kantarek, a czarny dziób ma żółtawą nasadę. Ustaliliśmy już, że czapeczka jest czarna i że obejmuje oko. Kantarek, czyli pióra między okiem a dziobem, też tworzą jedną plamę z czapeczką. Ale dziób jest raczej ciemnoszary i na pewno nie ma nigdzie śladu żółtego. A więc rdzawoszyjego skreślam dzięki niekontrastowej szyi i takimże dziobie.

Kolejny ptak to zausznik (Podiceps nigricollis) również w szacie spoczynkowej. Jedna z pierwszych wymienionych cech to: zadarty dziób. Mój ptak ma dziób ewidentnie prosty. Czytam dalej: w szacie spoczynkowej różni się od perkoza rogatego […] brudnoszarym przodem szyi. Mój ptak ma przód szyi jasny, co najwyżej brudnobiały, a nie brudnoszary. Dalej: tył ciała jest często napuszony. Takiej cechy nie widzę, zwłaszcza porównując z obrazkiem w książce, ale skoro cecha nie musi występować zawsze, to nie ma co na niej opierać oznaczenia. Odrzucam zausznika na podstawie kształtu dzioba i koloru szyi.

Na koniec sprawdzam perkoza rogatego (Podiceps auritus) w szatach spoczynkowej i szacie nazwanej w książce juv./1. zima. Czytam: w szacie spoczynkowej ma czysto białe policzki i przód szyi, a granica między czarnym wierzchem głowy i policzkiem jest zwykle ostro zarysowana. Kolor policzków i przodu szyi się zgadza, o lekkim przybrudzeniu ponad piersią nie ma co wspominać. Policzek też kontrastowo odcina się od czapeczki. Dalej: między dziobem a okiem przebiega wąski pasek jasnej nagiej skóry, a na kantarku zaznacza się jasna plamka. Paska skóry nie dostrzegam, ale mogę założyć na podstawie rysunków, że jest na tyle wąski, że może nie być widoczny. A rozjaśnienie w formie plamki przed okiem rzeczywiście jest. Rogaty się zgadza.

Dla pewności sprawdzam opis rogatego w Collinsie. Czytam na początek: płaskie ciemię wysklepione z tyłu. Co oznacza to wysklepienie, nigdy nie wiem. Sprawdzałem nawet w Słowniku Języka Polskiego i słowo to ma znaczenie tylko architektoniczne, ale porównując różne zdjęcia mojego ptaka zauważam, że owal głowy jest dość zmienny i pewnie zależy od ułożenia piór. Czytam dalej: dziób prosty […] często z jasnym końcem. Prosty dziób już został przeze mnie zauważony, teraz dostrzegam rozjaśnienie jego końcówki. Czytam dalej: wyraźna czarna czapeczka ostro odgraniczona od białych policzków, granica biegnie prosto od dzioba przez oko (ciemny kolor nie rozlewa się na pokrywy uszne), a przy karku jedynie drobny biały „haczyk” (jeśli w ogóle). O większości z tych cech można było już przeczytać. Nowością jest „haczyk”, którego mój ptak nie ma. Ale cecha jest opcjonalna, więc tę część opisu biorę za potwierdzenie oznaczenia. Na koniec jeszcze dwie cechy: ciemna obroża z przodu szyi niekiedy dość rozległa […]; z bliska biaława plama na kantarku. A więc to przybrudzenie nad piersią to nie złudzenie, to obroża. U mojego ptaka nie jest rozległa, ale jej istnienie jest potwierdzeniem oznaczenia. Tak jak jasna plamka na kantarku. A więc jest to perkoz rogaty.

Na koniec dorzucę jeszcze kilka historycznych moich zdjęć przedstawicieli tego gatunku w szacie spoczynkowej:

Mewia Łacha, październik 2011
Hel, grudzień 2013
Mewia Łacha, październik 2014

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s